jæja þá fer að styttast í annan endan á þessari 4. veiðiferð og munum við verða í landi á Kóngó föstudaginn, við nálgumst dagmiða nr 4 í lestinni síðan í siðasta túr :) þannig að þetta stefnir í rétta átt.
Júlíus Sigurðsson
skipstjóri á Daðey GK á von á góðri vetrarvertíð.
Júlíus Sigurðsson, skipstjóri á Daðey GK frá Grindavík var brattur, þegar
Brimfaxi ræddi við hann um gang mála. "Þetta er skemmtilegasti tími ársins í
veiðunum, þegar maður þarf að sækja í aðrar tegundir en þorsk og ýsu, eins og
löngu og keilu og þarf að hafa fyrir hlutunum. Þá er verðið á mörkuðunum líka
hátt. Það getur hins vegar verið stutt á milli þess að gera góðan túr eða búmma
og það er dýrt að búmma báða dagana sem gefur á sjó í sömu vikunni, þegar veðrið
er erfitt.
Þegar þorskurinn gengur svo á slóðina geta allir veitt
hann. Það liggur við að það sé eins og að fara út í fiskeldiskví að sækja fisk,"
sagði Júlíus.
Daðey GK 777 er yfirbyggður
plastbátur frá Trefjum með línubeitningarvél um borð. Þeir róa með 13.500 króka,
sem þykir ekki mikið nú, þegar stóru línubátarnir eru með um 18.000 króka. Daðey
var stærsti smábáturinn á landinu þegar hún var smíðuð, en er nú með þeim minni,
sem gera út á beitningu um borð. "Þetta hefur gengið fínt hjá okkur en á þessum
tíma ársins er þetta svona upp og ofan. Við vorum fyrir austan í haust og rérum
þá frá Neskaupstað. Við komum svo suður fyrir síðustu mánaðamót og það byrjaði
rólega hérna, en er að koma. Við höfum getað róið alla daga þrátt fyrir skíta
veður. Síðustu dagana höfum við verið að róa frá Sandgerði, því þegar hann er
austanstæður er gott að vera þeim megin. Aðallínusvæðið frá Sandgerði er
norðvestur úr Garðskaganum en ég hef verið að leggja línuna í Röstinni, því við
erum að eltast við löngu. Það er töluvert af henni þar en veðrið hefur verið að
gera okkur erfitt fyrir. Við erum á löngunni núna til að dreifa fiskiríinu og
stýra þessu eitthvað. Þetta er líka sá tími ársins sem langan og reyndar keilan
líka eru að gefa sig. Þorskurinn er lítið mættur hingað ennþá, en bátarnir hafa
verið að fá ágætis afla af ýsu á línuslóðinni. Þeir liggja flestir í henni núna.
Annars er kominn tími á að þorskurinn fari að birtast og við erum farnir að
verða þokkalega varir við hann og erum að fá allt upp í tonn með
löngunni. Við erum með 13.500 króka og það er alveg hæfilegt fyrir bát af
þessari stærð. Það rétt dugir dagurinn til að draga þennan fjölda. Maður veður
helst að geta litið upp úr þessu og komast heim milli róðra. Það þarf líka að
huga að því að fá ekki meiri afla en við getum með góðu móti komið fyrir í körum
um borð. Við höfum verið að taka svona fjögur til sex tonn núna, þegar við
höfum verið að leggja okkur eftir löngunni. Þar af hefur verið um helmingur
langa. Fyrir austan í þorskinum vorum við að taka svona sjö til tíu tonn í lögn.
Ég hef sett um 13 tonn í bátinn en tíu tonn eru eiginlega fullfermi með tilliti
til þess að fara eins vel með fiskinn og hægt er og koma öllu í kör. Þannig að
þessi línulengd hefur passað okkur ágætlega. Þegar komið er á vertíð héðan frá
Grindavík erum við yfirleitt með fullfermi í körum. Línulengdin og rýmið fyrir
fisk um borð þarf að passa saman, en auðvitað reynir maður alltaf að fá sem
mest, en ef við erum of duglegir, erum við bara stoppaðir af. Við höfum verið að
beita "sára" og svolítið af smokk með. Það er sú beita sem virkar best hérna
fyrir sunnan en fyrir austan höfum við verið að beita síld. Allt annað en
síld og makríll fyrir austan er eiginlega bara rugl. Þegar við vorum að róa frá
Neskaupstað vorum við alltaf með ferska beitu, því þar var nánast alltaf skip að
landa síld. Við prufuðum reyndar makrílinn líka til að byrja með og hann kom
bara vel út, en það er meiri vinna við hann. Roðið á honum er þykkt og erfitt að
hreinsa það af krókunum. Við skiptum með okkur verkum þegar við erum að draga
línuna, það er einn á rúllunni og að gogga, tveir vinna línuna jafnóðum og einn
blóðgar niður. Þetta gengur svo hringinn hjá okkur og með góðum mannskap er
þetta bara gaman, ekkert vandamál. Við erum með alveg þokkalegan kvóta, 312
tonn af þorski, 140 tonn af ufsa, um 40 tonn af keilu og eitthvað svipað af
löngu. Við erum með ágætis blöndu og höfum verið að veiða um 800 tonn á ári
síðustu þrjú árin. Til að nýta heimildir okkar sem best höfum við verið á
handfærum á ufsa á sumrin. Fyrir vikið höfum við aldrei þurft að stoppa, verið á
ufsanum í apríl, maí og júní og reyndar sumarfríi í júlí. Svo er farið austur á
haustin og verið svo hér á vertíðinni. Við höfum mikið verið djúpt úti á
Faxaflóanum og úti á Reykjaneshrygg á skakinu. Við tókum 100 tonn af ufsanum í
ár en þá erum við bara tveir á með fjórar rúllur, en annars erum við fjórir á
línunni. Við höfum verið að taka upp í átta tonna rek og í maí vorum við
yfirleitt með sex til átta tonn. Það er mikið fjör í ufsanum, þegar hann gefur
sig. Maí er yfirleitt besti tíminn í ufsanum. Þá erum við norðarlega í
Faxaflóanum og löndum mest á Arnarstapa, en líka í Sandgerði. Það er gaman að
breyta til í veiðiskap. Við löndum núna á markað og gerum oftast en höfum
einnig verið í föstum viðskiptum við Vísi í Grindavík. Yfirleitt er þetta svona
sitt á hvað. Við erum að fá ágætis verð fyrir lönguna á markaðnum, hún virðist
vera komin í stöðugt verð í um 230 til 240 krónur. Keilan er líka á góðu verði,
hefur verið á um 150 til 170 krónur, en við vorum að fá um 220 krónur fyrir hana
í dag. Það virðist eins og þessi fiskur, sem áður var ódýr, hafi hækkað töluvert
í verði en þorskurinn standi meira í stað. Fyrir fáum árum vorum við að fá 50
krónur fyrir keiluna og 90 fyrir lönguna svo það er mikill munur á því. Þessi
þróun er bara góð og þá erum við ekki eins háðir þorskverðinu. Það er líka meiri
vinna að veiða keilu en þorskinn. Keilan og langan eru á mesta karganum og það
tekur oft sólarhringinn að ná línunni upp. Því er gott að fá meira fyrir
þetta." Hvernig lítur svo framhaldið út? "Ég held að það verði góð vertíð
núna, enda margt sem bendir til þess. Það hefur aldrei verið jafnmikið af fiski
fyrir austan eins og núna. Það fór bara eftir því hve langt maður fór út, hvað
mikið var að fá á línuna. Ef maður fór of langt, náði maður ekki að draga hana
alla. Þá var báturinn orðinn fullur af fiski, en við vorum að fara svona 20 til
40 mílur út í kantana. Maður hefur svo séð það undanfarin ár hér við Grindavík,
að þegar þorskurinn kemur almennilega er allt fullt af honum. Þessa vegna eru
þessir bátar ekki að beita sér nema kannski 80%, annars fæst bara of mikið af
fiski og markaðurinn ræður ekki við það," segir Júlíus Sigurðsson.
Lífeyrisiðgjald sem halda má utan staðgreiðslu er 4% af launum eða reiknuðu
endurgjaldi. Heimilt er að auki að færa til frádráttar allt að 2% vegna iðgjalda
samkvæmt samningi um viðbótartryggingavernd, enda séu iðgjöld greidd reglulega
til aðila sem falla undir 3. mgr. 8. gr. laga um skyldutryggingu
lífeyrisréttinda og starfsemi lífeyrissjóða.
Tryggingagjald er 7,79%.
Sérstök trygging (0,65%) bætist við vegna launa sjómanna á fiskiskipum.
Vísir hf. í Grindavík hefur keypt nótaskipið Steinunni frá Vestmannaeyjum en það var í eigu eins af bönkunum. Skipinu var siglt frá Eyjum í skipasmíðastöðina í Njarðvík í síðustu viku þar sem það verður gert klárt til línuveiða.
Ekki fylgja veiðiheimildir með Steinunni. En til að byrja með verður skipið svokallað skiptiskip til þess að koma í veg fyrir hráefnisstopp þegar eitthvert af Vísisskipunum fimm þarf að fara í slipp vegna viðhalds. Mun Steinunn því leysa hin skipin af. Jafnframt er vonast til þess að skipið fái fleiri verkefni þegar fram líða stundir.
Allar beinar veiðar á lúðu í fiskveiðilandhelgi Íslands eru
óheimilar.
2. gr.
Komi lúða um borð í veiðiskip sem meðafli skal umsvifalaust
sleppa henni sé hún lífvænleg.
Við línuveiðar skal sleppa allri lúðu með því að skera á taum
línunnar. Við handfæra- og sjóstangaveiðar skal losa lúðuna varfærnislega af
krókum eða skera á lykkju slóðans áður en lúða kemur um borð.
3. gr.
Til að koma í veg fyrir að stórlúða fari í móttöku skips, er
skylt við botnvörpuveiðar þar sem móttaka er lægra en aðalþilfar skipsins, að
hafa rist þar sem fiski er hleypt í móttöku. Fiskistofu er heimilt að veita
undanþágu frá notkun ristar þegar henni verður ekki viðkomið t.d. vegna smæðar
báts. Rimlabil ristarinnar skal að hámarki vera 40 sentimetrar.
Gildir þetta á svæði sem afmarkast af línu sem dregin er austur
úr Dalatanga, réttsælis og allt að línu sem dregin er réttvísandi norðvestur úr
Horni.
4. gr.
Með aflaverðmæti lúðu sem landað er skal farið eftir ákvæðum
laga nr. 37/1992, um sérstakt gjald vegna ólögmæts sjávarafla, með síðari
breytingum. Lúðuafli skal seldur á viðurkenndum uppboðsmarkaði fyrir
sjávarafurðir og skal andvirði aflans renna til sjóðs sbr. 3. mgr. 1. gr. laga
nr. 37/1992, að frádregnum kostnaði við uppboðið.
5. gr.
Skipstjóra er skylt að halda afladagbók, sbr. reglugerð nr.
557/2007, um afladagbækur, með síðari breytingum. Skrá skal í afladagbók
upplýsingar s.s. um veiðarfæri, veiðistað og veiðidag, um þá lúðu sem sleppt er
í hverju kasti/lögn/togi.
6. gr.
Með mál sem kunna að rísa út af brotum á ákvæðum reglugerðar
þessarar skal farið að hætti opinberra mála. Brot varða viðurlögum samkvæmt 17.
gr. laga nr. 79, 26. maí 1997, um veiðar í fiskveiðilandhelgi Íslands, með
síðari breytingum.
7. gr.
Reglugerð þessi er sett samkvæmt 2. mgr. 9. gr. laga nr. 79,
26. maí 1997, um veiðar í fiskveiðilandhelgi Íslands, með síðari breytingum til
þess að öðlast gildi 1. janúar 2012 og birtist til eftirbreytni öllum þeim sem
hlut eiga að máli.
Sjávarútvegs- og landbúnaðarráðuneytinu, 19. desember
2011.
"Að vera stöðugt á
vaggandi undirlagi eins og sjó veldur því að líkaminn þarf að vera spenntari en
ella til að bregðast við breyttri stöðu. Veltingurinn er þó mismikill og
væntanlega skiptir stærð og gerð skipa þar miklu máli."
Álagsmeiðsl fylgja oft störfum á sjó. Til að fyrirbyggja slík meiðsl er
nauðsynlegt fyrir sjómenn að vera vel upplýstir um ráðleggingar fagmanna.
Útvegsblaðið setti sig í samband við Ásdísi Árnadóttur, sjúkraþjálfara hjá Afl
sjúkraþjálfun, og fékk ráðleggingar um hvernig fyrirbyggja má álagsmeiðsl. Hún
bendir á margvíslegar leiðir að bættri líðan, en segir jafnframt að þrátt fyrir
leiðbeiningar og handleiðslu fagfólks sé það á endanum hver og einn sem beri
ábyrgð á eigin heilsu.
Hvers konar álagsmeiðsl eiga sjómenn helst hættu á að
fá?
"Það fer eftir því hvers konar starfi viðkomandi sinnir. Ef menn eru að bogra
við vinnu sína, eða lyfta hlutum í slæmri stöðu, er viðbúið að verkir komi fram
í baki. Slæmar stöður og beiting geta einnig orðið til þess að menn fái
útbungun/brjósklos í bak, sem getur verið mjög sársaukafullt og tekið tíma að
jafna sig. Í því sambandi er sérlega varasamt að bogra og snúa upp á sig á sama
tíma.
Ef menn eru með hálsinn í slæmri stöð er líklegt að álagseinkenni komi þá
fram. Þar geta verkir geta komið í mjúkvefi, en einnig getur brjósklos orðið í
hálsi líkt og í baki. Verkir tengdir brjósklosi leiða gjarnan niður útlimi og
geta verið mjög sárir. Þeir sem vinna einhæfar hreyfingar með handleggjunum eiga
á hættu að fá álagseinkenni í axlir, en einkenni geta líka komið fram í olnbogum
eða úlnliðum.
Að vera stöðugt á vaggandi undirlagi eins og sjó veldur því að líkaminn þarf
að vera spenntari en ella til að bregðast við breyttri stöðu. Veltingurinn er þó
mismikill og væntanlega skiptir stærð og gerð skipa þar miklu máli. Það má þó
búast við því að aukinn stífleiki/eymsli komi fram í vöðvum neðri útlima og
bols, og þreyta í kringum hné," segir hún.
Hvernig er hægt að koma í veg fyrir slík
álagsmeiðsl? "Fræðsla við sjómenn er algjört lykilatriði. Þeir þurfa
að fá fræðsluna áður en einkenni koma fram og gera ekki þau mistök að þjösnast
áfram í slæmri líkamsbeitingu, þó þeir sé ungir og hraustir. Öll viljum við vera
vel á okkur komin og verkjalaus, en það segir sig sjálft að ef við ætlum okkur
að halda skrokknum í góðu formi þá verðum við að hugsa um hvernig við notum hann
og fá leiðbeiningar ef þess þarf. Það er mikilvægt að það sem unnið er með sé í
réttri hæð, svo forðast megi slæma stöðu á baki og hálsi. Einnig er aukið álag
fyrir bakvöðva og axlir ef viðfangsefnið er of langt frá einstaklingnum, þá er
vogararmurinn orðinn langur og álagið á líkamann meira fyrir vikið. Einnig er
gott að hafa í huga að forðast síspennu í vöðvum. Vöðvar vinna vel þegar þeir
spenna og slaka til skiptis, en ef þeim er haldið í stöðugri spennu þá verður
fólk stíft og ómögulegt, eins og gjarnan gerist í hálsi og herðum.
Til þess að losa um stífa vöðva er tilvalið að nota svokallaðar frauðrúllur
(e. foam rolls), sem njóta sífellt meiri vinsælda. Rúllurnar eru notaðar með
þeim hætti að fólk setur líkamann á rúlluna, t.d. aftanvert læri, og rúllar sér
fram og til baka. Þetta losar um hnúta og eymsli í vöðvum og er einnig talið
mýkja upp bandvef. Best er að leita að aumu punktunum og rúlla ofan í þá. Einnig
má nota rúlluna til að liðka brjóstbakið. Rúllurnar eru einfaldar í notkun og
það væri tilvalið að hafa þær um borð í skipum," segir Ásdís.
Hvað eiga sjómenn að gera ef þeir finna fyrir verkjum í baki eða
hnjám? "Ekki leiða hlutina hjá sér heldur leita strax til læknis eða
sjúkraþjálfara og fá ráðleggingar. Það er alltaf betra að grípa strax í taumana
heldur en leyfa ástandinu að versna smám saman. Það er því miður algengt að fólk
leiti sér ekki aðstoðar fyrr en það er orðið mjög slæmt.
Þegar kemur að bakverkjum geta bakbelti nýst mönnum sem stuðningur, en það
kemur ekki í staðin fyrir fræðslu og rétta líkamsbeitingu. En það getur
vissulega nýst í sumum tilfellum."
Mælirðu með því að sjómenn stundi almenna hreyfingu til að vinna gegn
mögulegum álagsmeiðslum? "Já, tvímælalaust. Regluleg og góð
hreyfing hefur mikið að segja varðandi líðan fólks. Ef hreyfingar aðstaða er um
borð er tilvalið að nýta sér hana, sérstaklega þeir sem eru á lengri siglingum.
En ekki er síður mikilvægt að nýta vel tímann í landi."
Hvaða úrræði bjóða sjúkraþjálfarar upp
á? "Sjúkraþjálfarar greina vandann, vinna á einkennum og finna
leiðir til úrlausnar. Rétt fræðsla til fólks er það sem skiptir mestu máli til
lengri tíma. Með því getur hver og einn dregið úr álagi og þannig verndað sinn
skrokk.
Ég ráðlegg fólki að setja sig í samband við sjúkraþjálfara og fá ráðleggingar
varðandi æfingar og hreyfingu, og hvað það getur gert sjálft til að hafa áhrif á
sína líðan. Það þýðir ekki að dæma sjálfan sig úr leik, heldur þarf að leita
leiða til að hafa áhrif á ástandið til betri vegar. Þó það sé ekki hægt að laga
allt, þá er í flestum tilfellum hægt að hafa áhrif í rétta átt.
Hugsaðu vel um skrokkinn þinn, það gerir það enginn fyrir þig," segir Ásdís
að lokum.
Á Jóhönnu Gísladóttir eru 14 menn í áhöfn í hverri veiðiferð. Skipstjóri á Jóhönnu Gísla er Þórður Pálmason og Haraldur Einarsson er afleysingarskipstjóri og 1. Styrimaður. Yfirvélstjóri er Þorbjörn Jónsson.